İSTANBUL HASRETİ

Mustafa Kemal Paşa Ankara da, Büyük Millet Meçlisi açılış çalışmalarını sürdürürken, Padişah Vahdettin de İstanbul da yeniden, 05 Nisan 1920 de Damat Ferit Paşa’yı Başbakanlığa getirmişti (5 kez başbakanlık yapmıştır).. Damat Ferit

Giriş: 15.05.2026 - 02:19

Yakup Özkan

İSTANBUL HASRETİ
Mustafa Kemal Paşa Ankara da, Büyük Millet Meçlisi açılış çalışmalarını sürdürürken, Padişah Vahdettin de İstanbul da yeniden, 05 Nisan 1920 de Damat Ferit Paşa’yı Başbakanlığa getirmişti (5 kez başbakanlık yapmıştır).. Damat Ferit ilk iş olarak, Anadolu da faaliyet gösteren milliyetçilere, Atatürk ve arkadaşlarına karşı sert bir saldırıya geçti..

11 Nisan 1920 de Şeyhülislâm Dürrizade Abdullah Efendi, Padişah/Halifenin emri üzerine, Anadolu da Kuvayi milliye’yi başlatan milliyetçileri âsi kabul ederek, öldürülmeleri için meşhür fetvasını verdi. Damat Ferit te bu kişilerin, “milletin sahte temsilcileri olduğunu” ifade eden bir bildiri yayınladı..

Anadolu da milliyetçi kuvvetlere karşı çarpışan, Padişah yanlısı Aznavur Ahmet’e de, Paşa unvanı verildi. Ayrıca 18 Nisan 1920 de milliyetçi kuvvetlere karşı savaşmak üzere Kuvva-i İnzibatiye ordusu ('Düzenli Kuvvetler; Hilafet Ordusu olarak da bilinir) kuruldu..

Bunlar yetmemiş gibi, 11 Mayıs 1920 de Mustafa Kemal ve arkadaşları için İstanbul da bir harp divanı toplandı. Bu divan Mustafa Kemal ve arkadaşları için gıyaben idam kararı verdi.

Mustafa Kemal ve arkadaşları da boş durmadılar.. 23 Nisan 1920 de Büyük Millet Meçlisini açtılar.. 3-4 Mayıs ta, millet meclisi, Bakanlar Kurulunu atadı (Heyeti Vekile).. 05 Mayıs 1920 de Ankara Müftüsü Mehmet Rifat Efendi (Börekçi ) İstanbul Hükümetinin/Şeyhülislâm’ın verdiği idam fetvasının hükümsüz olduğunu, düşman işgali ve baskısı altında verilen bu fetvanın geçersiz olduğunu, Anadolu da yer alan 152 İslam bilgini ve müftülerin imzaladığı fetva ile duyurdu. 19 Mayıs ta Ankara’da Meclis, Damat Ferit Paşa’yı vatan haini ilan etti.

Ankara ile İstanbul arasında bu mücadeleler sürüp gitti.. Kazanılan savaşlar ve barış dönemlerine geçildi.. Lozan görüşmelerine davet üzerine Saltanat kaldırıldı. 16 Kasım 1922 de Sultan Vahdettin, Ankara meclisinin kendisi hakkında vereceği kararı beklemeden, İngilizlere sığınarak ülkeyi terk etti. İngilizler tarafından Malta’ya yerleştirildi.. Abdülmecit Efendi’ye: Ankara’dan gönderilen, 19 Kasım 1922 tarihli telgrafla, Yüce Meclis’in 18 Kasım 1922 tarihli oturumunda halifeliğe seçilmiş olduğu bildirdi.

Böylece; 13 Kasım 1918 de fiili işgal edilmeye başlayan İstanbul’u, Lozan Barışı gereği işgal/düşman kuvvetleri, 02 Ekim 1923 tarihinde, Dolmabahçe Meydanındaki Türk Bayrağını selâmlayarak, gemilerine binip İstanbul dan ayrıldılar.. 06 Ekim 1923 te vatan haini Damat Ferit Fransa’nın NİCE şehrinde öldü.. 06 Ekim 1923 te Şükrü Naili Paşa komutasındaki Türk ordusu İstanbul’a girdi... Hasret bitti.

Hürriyetin de, adaletin de, eşitliğin de, kardeşliğin de dayanağı Milli hâkimiyettir. (M. Kemal) ...

15 Mayıs 2019
Yakup Özkan
MEB Emekli Başmüfettiş ve Tarihçi

İşgal Yılları - İstanbul'daki ingiliz 28.nci Tümen Askeri polisler.